مسجد جامع اردستان

مسجد جامع اردستان از جمله آثار به جای مانده از معماری دوران سلجوقی است. قدیمی ترین کتیبه های موجود در مسجد، قدمت این بنا را در سالهای 1156 و1158 میلادی یعنی قرن ششم هجری ذکر می نمایند.
روایت شده است که این بنا اولین مسجد به سبک چهار ایوانی در ایران است و به دستور عمربن عبدالعزیز آل ابی دُلَف و مطابق با کتیبه های موجود توسط استاد محمودبن محمد اصفهانی و حیدر علی معمار اردستانی بنا گردیده است.

 

با توجه به بررسی های به عمل آمده توسط پژوهشگران به نظر می رسد تمامی بخشهای مسجد در یک زمان بنا نشده، بگونه ای که مسجد در ابتدا دارای طرح یک شبستان بوده که بخشی از آن به هنگام احداث گنبدخانه تخریب شده و سپس طرح مسجد، به صورت چهار ایوانی اجرا گردیده است. همچنین محققین احتمال می دهند، تاریخ بنای شبستان جنوبی متقدم بر سایر شبستانها بوده و در نهایت شبستان شرقی، از آخرین ملحقات این بنا محسوب می شود. با توجه به دو کتیبه دیگری که در ایوان شمالی به سالهای 1538 و 1565 میلادی موجود است، به نظر می رسد مرمت و تغییراتی در مسجد، در دوره صفوی اعمال شده است.
مسجد جامع اردستان دارای تزئینات متعددی از دوره سلجوقی است و همچنین بر بخشی از دیواره های آن، تزئینات کاشی کاری به جای مانده از دوره صفوی خودنمایی می کند.